Fyndex Onderzoek · Verkennende studie · Juli 2026

De Staat van AI-vindbaarheid van de Vlaamse KMO

Steeds meer mensen vragen ChatGPT, Perplexity of Google AI om een aanbeveling. Maar verschijnen lokale Vlaamse ondernemers wel in dat antwoord? We testten 163 echte bedrijven in vijf sectoren en vier steden. De uitkomst: de meeste niet.

1.Kernbevindingen

• Slechts 3 op de 10 bedrijven zijn rechtstreeks vindbaar wanneer AI een koopvraag beantwoordt.
• In 8 van de 20 geteste sector-stadcombinaties domineren directories het AI-antwoord — de aanbeveling gaat naar het platform, niet naar de ondernemer.
• De kloof is sterk sectorafhankelijk: van 43% niet rechtstreeks vindbaar bij kinesisten tot bijna volledig bij restaurants.

2.Per sector: wie verdwijnt uit het AI-antwoord?

Percentage bedrijven dat niet rechtstreeks vindbaar is (enkel via directory + volledig onzichtbaar), per sector.

3.Het restauranteffect: de directory wint

Restaurants zijn het scherpste voorbeeld. Slechts 1 op de 50 restaurants verschijnt met de eigen website wanneer iemand aan AI een goed adres vraagt. De rest wordt — als ze al opduiken — vertegenwoordigd door TheFork, TripAdvisor of de MICHELIN Guide. Vraag een AI-assistent naar “een goed restaurant in Gent” en je krijgt een platform, geen restaurant. De ondernemer betaalt commissie aan de tussenpersoon die zijn plek in het AI-antwoord heeft ingenomen.

4.Wat dit betekent voor de ondernemer

Zoekgedrag verschuift van “tien blauwe links” naar één geschreven antwoord met een handvol namen. In dat model is er geen tweede pagina om op terug te vallen: je staat in het antwoord, of je bestaat niet voor die klant.

Onze data laat zien dat de meeste Vlaamse KMO’s die verschuiving nog niet gemaakt hebben. Ze hebben een website — maar die is niet gebouwd om door een AI-model gelézen en geciteerd te worden. Het verschil zit niet in mooie foto’s, maar in machineleesbare structuur: wie je bent, wat je doet, waar je werkt, in een vorm die een taalmodel zonder twijfel begrijpt.

5.Methodologie

Transparantie is de kern van een geloofwaardig cijfer. Zo hebben we het gemeten.

• Steekproef: 163 echte bedrijven, verdeeld over 5 sectoren (aannemers, kinesisten, restaurants, vastgoedmakelaars, boekhouders) en 4 steden (Gent, Antwerpen, Brugge, Leuven) — 20 sector-stadcombinaties.
• Bronbepaling: per combinatie haalden we via een neutrale opsommingsquery een lijst van bestaande lokale bedrijven op. Aggregators en directories werden uit de bedrijfslijst gefilterd.
• Zichtbaarheidstest:per combinatie stelden we een koopvraag zoals een klant die aan een AI-assistent zou stellen (“Ik zoek een goede kinesist in Gent — welke praktijken raad je aan?”). We verzamelden wat een AI-zoekmachine daarvoor van het web zou ophalen.
• Classificatie: elk bedrijf werd — uitsluitend op basis van die opgehaalde koop-intent resultaten — geclassificeerd als rechtstreeks vindbaar, enkel via directory, of onzichtbaar.
• Retrieval als proxy: AI-zoekmachines (ChatGPT Search, Perplexity, Google AI Overviews) beantwoorden koopvragen door het live web op te halen en te citeren. We meten die ophaalstap — niet de index van één specifieke aanbieder.
• Periode: juli 2026. Momentopname.

6.Beperkingen (eerlijk)

• Ondergrens, geen bovengrens. We testten enkel bedrijven die al online vindbaar zijn. Bedrijven zonder enige webaanwezigheid — allicht nóg minder AI-vindbaar — zaten niet in de steekproef.
• Verkennend, geen census.163 bedrijven is een indicatieve steekproef, geen representatieve telling van alle Vlaamse KMO’s. Restaurants zijn oververtegenwoordigd, daarom rapporteren we ook per sector.
• Retrieval-proxy. We benaderen AI-search via één ophaalbron, niet via de private index van elke aanbieder afzonderlijk.
• Momentopname. AI-zoekmachines en hun bronnen evolueren snel; cijfers kunnen over enkele maanden verschuiven.
• Geaggregeerd. We publiceren uitsluitend sector- en stadgemiddelden. Geen enkel individueel bedrijf wordt bij naam genoemd.

7.Voor pers en redacties

© 2026 Fyndex · Verkennend onderzoek, juli 2026 · n=163 · Cijfers zijn een ondergrens (enkel online-vindbare bedrijven getest) · Aggregaat-only: geen individuele bedrijven genoemd.