Fyndex Onderzoek · Verkennende studie · Editie augustus 2026

De Staat van AI-vindbaarheid van de Vlaamse KMO

Steeds meer mensen vragen ChatGPT, Perplexity of Google AI om een aanbeveling. Maar verschijnen lokale Vlaamse ondernemers wel in dat antwoord? We testten 259 echte bedrijven in vijf sectoren en vier steden, en herhaalden de volledige meting zeven weken na de eerste. De uitkomst: de meeste niet, en de cijfers houden stand.

1.Kernbevindingen

• Nog geen 3 op de 10 bedrijven zijn rechtstreeks vindbaar wanneer AI een koopvraag beantwoordt.
• In 11 van de 20 geteste sector-stadcombinaties domineren directories het AI-antwoord: de aanbeveling gaat naar het platform, niet naar de ondernemer. In juli waren dat er 8.
• De kloof is sterk sectorafhankelijk: van 43% niet rechtstreeks vindbaar bij kinesisten tot bijna volledig bij restaurants.

2.Per sector: wie verdwijnt uit het AI-antwoord?

Percentage bedrijven dat niet rechtstreeks vindbaar is (enkel via directory + volledig onzichtbaar), per sector.

3.Twee metingen, dezelfde uitkomst

Eén meting is een momentopname. Daarom hebben we de volledige studie zeven weken later opnieuw uitgevoerd, met een nieuwe steekproef van bedrijven. Elke sector kwam binnen ongeveer drie procentpunt van de eerste meting uit. Dat is de belangrijkste bevinding van deze editie: het cijfer is geen toeval.

Percentage bedrijven dat rechtstreeks vindbaar is. Twee onafhankelijke steekproeven, dezelfde methode, zeven weken uit elkaar.

Op stadsniveau schommelen de cijfers wél sterk: individuele sector-stadcombinaties tellen slechts een handvol bedrijven, en daar zorgt toeval voor grote uitslagen. Daarom rapporteren we uitsluitend op sectorniveau en publiceren we geen ranglijst van steden.

4.Het restauranteffect: de directory wint

Restaurants zijn het scherpste voorbeeld. Slechts 3 op de 100 restaurants verschijnen met de eigen website wanneer iemand aan AI een goed adres vraagt: 2,9% in augustus, 1,9% in juli, op 105 respectievelijk 53 geteste zaken. De rest wordt, als ze al opduiken, vertegenwoordigd door TheFork, TripAdvisor of de MICHELIN Guide. Vraag een AI-assistent naar “een goed restaurant in Gent” en je krijgt een platform, geen restaurant. De ondernemer betaalt commissie aan de tussenpersoon die zijn plek in het AI-antwoord heeft ingenomen.

Dat is geen algemene wet. Bij vastgoedmakelaars domineerden directories slechts in één van de vier steden, tegenover drie van de vier bij restaurants. Waar de portalen het antwoord nog niet hebben ingenomen, ligt de plek dus gewoon open: wie er niet staat, verliest niet van een platform, maar van niemand in het bijzonder.

5.Wat dit betekent voor de ondernemer

Zoekgedrag verschuift van “tien blauwe links” naar één geschreven antwoord met een handvol namen. In dat model is er geen tweede pagina om op terug te vallen: je staat in het antwoord, of je bestaat niet voor die klant.

Onze data laat zien dat de meeste Vlaamse KMO’s die verschuiving nog niet gemaakt hebben. Ze hebben een website, maar die is niet gebouwd om door een AI-model gelézen en geciteerd te worden. Het verschil zit niet in mooie foto’s, maar in machineleesbare structuur: wie je bent, wat je doet, waar je werkt, in een vorm die een taalmodel zonder twijfel begrijpt.

6.Methodologie

Transparantie is de kern van een geloofwaardig cijfer. Zo hebben we het gemeten.

• Steekproef: 259 echte bedrijven in de augustusgolf (juli: 163), verdeeld over 5 sectoren (aannemers, kinesisten, restaurants, vastgoedmakelaars, boekhouders) en 4 steden (Gent, Antwerpen, Brugge, Leuven): 20 sector-stadcombinaties per golf.
• Bronbepaling: per combinatie haalden we via een neutrale opsommingsquery een lijst van bestaande lokale bedrijven op. Aggregators en directories werden uit de bedrijfslijst gefilterd.
• Zichtbaarheidstest: per combinatie stelden we een koopvraag zoals een klant die aan een AI-assistent zou stellen (“Ik zoek een goede kinesist in Gent, welke praktijken raad je aan?”). We verzamelden wat een AI-zoekmachine daarvoor van het web zou ophalen.
• Classificatie: elk bedrijf werd uitsluitend op basis van die opgehaalde koop-intent resultaten geclassificeerd als rechtstreeks vindbaar, enkel via directory, of onzichtbaar.
• Retrieval als proxy: AI-zoekmachines (ChatGPT Search, Perplexity, Google AI Overviews) beantwoorden koopvragen door het live web op te halen en te citeren. We meten die ophaalstap, niet de index van één specifieke aanbieder.
• Periode: twee golven, juli 2026 en augustus 2026, met zeven weken ertussen en een opnieuw samengestelde steekproef. De augustuscijfers staan centraal op deze pagina; juli dient als controlemeting.

7.Beperkingen (eerlijk)

• Ondergrens, geen bovengrens. We testten enkel bedrijven die al online vindbaar zijn. Bedrijven zonder enige webaanwezigheid (allicht nóg minder AI-vindbaar) zaten niet in de steekproef.
• Verkennend, geen census. 259 bedrijven is een indicatieve steekproef, geen representatieve telling van alle Vlaamse KMO’s. Restaurants zijn oververtegenwoordigd, daarom rapporteren we ook per sector. Op het niveau van één sector in één stad zijn de aantallen te klein om op te publiceren.
• Retrieval-proxy. We benaderen AI-search via één ophaalbron, niet via de private index van elke aanbieder afzonderlijk.
• Twee golven, geen tijdreeks. De herhaalde meting laat zien dat de sectorcijfers stabiel zijn, maar twee metingen vormen nog geen trend. AI-zoekmachines en hun bronnen evolueren snel.
• Geaggregeerd. We publiceren uitsluitend sector- en stadgemiddelden. Geen enkel individueel bedrijf wordt bij naam genoemd.

8.Voor pers en redacties

© 2026 Fyndex · Verkennend onderzoek, editie augustus 2026 · n=259 (controlemeting juli 2026, n=163) · Cijfers zijn een ondergrens (enkel online-vindbare bedrijven getest) · Aggregaat-only: geen individuele bedrijven genoemd.